Nha học đường (phòng nha ở các trường mẫu giáo và cấp 1) thực hiện hoạt động chăm sóc và phòng bệnh răng miệng cho học sinh ngay tại trường học nhằm hạ thấp tỷ lệ bệnh răng miệng cho học sinh nói riêng và cộng đồng nói chung.
Ở một số nơi, chương trình nha học đường được triển khai có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và ngành giáo dục - đào tạo trong việc xây dựng các chỉ tiêu kế hoạch cũng như nhiệm vụ cụ thể của từng ngành nên hoạt động nha học đường có nhiều chuyển biến rõ rệt, số học sinh được chăm sóc răng miệng đúng cách ngày càng tăng.
Chương trình nha học đường có 4 nội dung chính: 100% học sinh mẫu giáo và tiểu học được giảng dạy kiến thức về chăm sóc răng miệng theo giáo trình có sự thống nhất và phối hợp giữa hai ngành y tế và giáo dục – đào tạo; Súc miệng với dung dịch Fluor 0,2 % và chải răng với kem có Fluor hàng tuần tại các trường học; Học sinh được khám, phát hiện và điều trị răng miệng, đảm bảo công tác vệ sinh vô trùng; Trám bít hố rãnh để phòng ngừa sâu răng.
Trẻ ở tuổi mẫu giáo chưa sớm ý thức trong việc chăm sóc răng miệng, chưa biết cách bảo vệ và phòng chống sâu răng nhưng lại có thói quen ăn đồ ăn có hàm lượng đường cao. Vì thế, các em thường hay bị bệnh răng miệng. Bệnh răng miệng nếu không được điều trị sớm sẽ gây biến chứng như mất răng sớm khiến răng mọc lệch, mất sức nhai, ảnh hưởng đến thẩm mỹ; hoặc có thể biến chứng toàn thân gây viêm khớp, viêm màng tim, viêm cầu thận,... Việc điều trị cũng tốn kém, đòi hỏi phải có đủ mạng lưới phòng nha với những trang thiết bị đắt tiền cũng như đội ngũ cán bộ kỹ thuật chuyên khoa. Các nghiên cứu của Viện Răng Hàm Mặt Quốc gia cho thấy, ở những nơi tổ chức tốt chương trình nha học đường, tỉ lệ sâu răng giảm 50 - 70% sau 6 năm, số trẻ bị viêm lợi cũng giảm với mức tương tự.
Thực tế cho thấy, hiện nay chương trình nha học đường ở một số nơi mới chỉ dừng lại ở hai nội dung đầu tiên: giáo dục nha khoa và dạy học sinh có ý thức chăm sóc sức khoẻ răng miệng. Dù nhiều trường học có phòng nha hoặc nằm trong phòng y tế nhưng đã ngưng hoạt động do thiếu kinh phí, thiếu nhân lực, thiếu trang thiết bị trong thời gian dài. Do vậy, chương trình nha học đường phòng ngừa sâu răng cho trẻ không đạt kết quả cao.
Bên cạnh đó, một số phụ huynh chưa có ý thức phòng bệnh răng miệng cho con, còn có quan niệm “răng sữa không quan trọng”. Trong khi đó, các nhà chuyên môn cho rằng, thông thường các răng vĩnh viễn sẽ mọc ở ngay vị trí răng sữa vừa rụng. Với áp lực từ răng vĩnh viễn, chân răng sữa sẽ bị tiêu đi và rụng, nhường chỗ cho răng vĩnh viễn. Tuy nhiên, nếu các răng vĩnh viễn ở vị trí quá xa, nó sẽ mọc lên mà không cần răng sữa phải rụng. Vậy là dẫn tới hiện tượng răng mới mọc phía sau hoặc bên cạnh răng cũ. Nếu được điều chỉnh kịp thời (loại bỏ răng sữa), răng vĩnh viễn sẽ về đúng vị trí. Với trường hợp thiếu răng sữa bẩm sinh, sâu răng, sún răng hay mất răng sớm do chấn thương,... răng sữa khác hoặc răng vĩnh viễn sẽ di chuyển vào vị trí mất răng, làm răng vĩnh viễn bên dưới không có đủ chỗ để mọc, gây ra răng ngầm, mọc kẹt hoặc răng chen chúc. Nếu tình trạng sâu răng, sún răng không được điều trị sẽ gây đau nhức làm cho trẻ không ăn được, từ đó dẫn tới biếng ăn, thiếu chất ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Và về lâu dài, sẽ gây ra những dị tật, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và sức khỏe toàn cơ thể.
Để đạt được kết quả tốt trong chương trình nha học đường, ngoài việc có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa ngành y tế và ngành giáo dục - đào tạo thì rất cần phối hợp giữa nhà trường và gia đình. Chúng ta cần giáo dục trẻ em theo cách “phòng” quan trọng hơn “chữa”. Và nên hiểu đánh răng, giữ vệ sinh răng miệng cũng cần có khoa học chứ không phải làm “cho có”.